NOT 5
3/3/2006TRAGEDYA X KOMEDYA
*Tragedyada karakterler normalin üstündedir, çoklukla tanrılar,
krallar,kahramanlar oyunlarda karakter olarak yer alırlar. Ödipus
kraldır, prometheus tanrı, medea kahraman (her ne kadar kötü olsada). Oysa
komedya da karakterler normal yada normalin altındaki seviyededirler.
Örneğin: Çömlek oyunundaki Euclio cimrinin tekidir. Normalin üzerindeki
kişiler olarak anacağımız tanrılarda komedyada çoğunlukla mitolojideki
gerçek özellikleriyle değil de bambaşka şekilde verilir. Örneğin: Barış
oyunundaki Tanrı Hermes karakteri.
*Tragedyada olaylar çoğunlukla mutsuz sonla biter. Örn:Ödipus ve Medea
oyunlarındaki gibi. Komedyada daha çok mutlu sonla oyunlar noktalanır.
Örnek: Barış ve Çömlek oyunlarında ki gibi.
*Tragedyada amaç katharsis ile seyircide arınmayı yaratmaktır.(arınma da amaç insandaki toplumsal sisteme aykırı düşen duyguların ve düşüncelerin saf dışı edilmesidir) Mümkün olduğunca izleyicide korku ve acıma duygusu yaratılmaya çalışılır, dolayısıyla bunu zedeleyecek hareketlerden kaçınılır; yani yaratılan yanılsamayı bozmamak esastır. Oysa komedyada seyircide, zaman zaman oyuna dahil olur. Örneğin parabis bölümünde koro seyirciye dönerek ona doğru konuşur veya oyunun bazı bölümlerinde (mesela Çömlek’te) oyuncu seyircilere sataşabilir, onlarla dalga geçebilir. Seyircide karşılık verebilir.
*Tragedyada kullanılan dil daha düzeylidir. Komedyada ise komik unsuru yaratmak için küfürlere, değişik şivelere baş vurulur.
*Tragedyada genellikle olasılık, zorunluluk yasasına uyan bir öykü formu vardır; komedyada ise daha çok rastlantısallıklar rol oynar öyküde.
*Komedya tragedyaya oranla eleştirel özellikler taşır. Özellikle Aristophanes komedyasında bu özellik vardır. Ancak eleştirel bakış reformist bir bakıştır.
Kategori: (Belirtilmemiş) | Yorum (yok) | Yorum yaz! | Bağlantı
NOT4
3/3/2006estetiğin felsefenin içindeki tarihsel akışını bir yana bırakıp eş süremli bir mantıkla onun inceleme alanına giren değerleri hatrımıza geldiği oranda sıraladığımızda şu kavramlarla karşılaşırız. : güzel, çirkin, hoş,iyi,uyum, harmoni,ritm, simetri,asimetri,yüce,trajik, komik,zarif,ilginç,çocuksu, perspektif, estetik obje,estetik algı, estetik beğeni, vb.
Kategori: (Belirtilmemiş) | Yorum (yok) | Yorum yaz! | Bağlantı
NOT3
26/2/2006ESTETİK..
güzellik insandaki bir duyuysa bu bir duyumsamayı; dolayısıyla da bizim dışımızda varolan ve güzel olarak sıfatlandırılan bir nesnenin varlığını gerektirir. peki bu nesnede var olan ve bizim ona güzel dememizi doğuran şey nedir. hangi sebeplerden, niteliklerden dolayı bizde güzellik duygusu oluşur. Bu estetik beğeninin biçimi, bileşimi nedir.....
estetik bu ve buna benzer soruları kendine problem edinmiş; felsefenin en genç ve aynı zamanda en yaşlı disiplinlerinden biridir. köklerini sokrates, platon ve aristo'ya değin götürebileceğimiz bu alan alman düşünür baumgarten'in sayesinde isim kazanmış ve bir bilim olarak inşa edilmeye başlanmıştır. ardından kant,schelling,hegel vb. gibi büyük düşünürler sayesinde olgunlaşmış, kavramsal temellerini kuvvetlendirmiş ve günümüze değin çok farklı anlayışları bünyesine katarak, zenginleşerek varlığını sürdürmüştür.
filozofların en nihayetinde öncül aldıkları başat estetik değer "güzel" kavramı olmuş, güzelin oluştuğu yerin varlığı noktasında farklılaşan düşünceler ortaya atılmıştır. kimi, metafizik anlayışı gereği güzeli aşkın bir form olarak reel alanın dışında varsaymış ve sanat yapıtını bu ideal formu taklit eden bir araç olarak görmüş; kimi, güzeli nesnenin orantısal, harmonik düzenlenişinde bulmuş; kimisi de bunun insanda varolan bir duygu olduğunu ve göreceli bir değişkenliğe sahip olduğunu ön görmüştür.
bu noktada en doğru tesbit, estetik düşüncenin, filozofların diğer ideolojik, felsefi düşünce dizgelerinden kopuk olmadığı noktasında olacaktır. idealist bir paradigmaya sahip bir düşünürün aynı idealizmi estetiğide içine alır. materyalist ise estetiği maddi gerçeklikte arar.estetik bu haliyle ideolojiden ayrılmaz...
Kategori: (Belirtilmemiş) | Yorum (yok) | Yorum yaz! | Bağlantı
NOT 2
23/2/2006Eleştiri, edebiyatın alanına giren bir tür; böyle olduğu içinde edebiyatın estetik metodolojisinden yararlanmak zorundadır. Gerek okura dönük gerekse yapıta dönük olsun ortaya atılan eleştiri kuramları tiyatro eleştirisi açısındanda geçerlidir. Birinde incelenen bir metinken diğerinde sahnelenen bir gösteridir.
Kategori: (Belirtilmemiş) | Yorum (yok) | Yorum yaz! | Bağlantı
NOT 1
23/2/2006Sanatsal yaratım elle tutulabilen, gözle görülebilen bir nitelikle insanlara sunulmadıkça eser bireysel tatmin anlamının dışına taşıp gerçek anlamında bir sanat yapıtı olma özelliği kazanamaz. Sanatçı üretimini kendi belirlediği kitlenin beğenisine sunmak zorundadır. Bunu o anki elinde bulunan imkanı ve içinde bulunduğu mekanı kullanarak yapar. Kitle belirleniminden kasıt sanatçının kendi yaratım amacının doğrultusunda o amaca direk dokunan bireylerin seçimi işidir.
Sanat sanat içindir yada sanat toplum içindir gibi kısır, sanatçıyı iki seçenek arasında tercih yapmaya zorlayan bunların haricinde sanki farklı bir alternatif yokmuş gibi bu önermeden başka bir önermeyi yok sayan bir anlayışın sanatsal üretimde ve sanatçının zihinsel sürecinde yeri yoktur.
Buna karşılık insan usunda beliren ilk soru sanırım bunların dışında ki alternatifin ne olabileceğine ilişkindir. Kanımca sanat öncü rolündedir, kültürü şekillendirici, onu daha insani yöne doğru ilerletici ve insanı insansal evrim sürecinde geliştirici bir işlevi vardır. Yani sanat insan içindir. Sanatçı kendini ilerletirken içinde yaşadığı toplumu da kendi ile birlikte götürür. Çünkü o kozasında yetişen kelebek gibi içinde bulunduğu toplumsalın yaratmış olduğu bir ferttir. Kelebek nasıl kozasını parçalayıp göğe doğru çırpıyorsa kanatlarını sanat adamıda kendisine dar gelen ve ona biçilen elbiseyi yırtar bunu yaparak kendini gerçekleştirdiği kadar karanlıkta bir ışık olarak başkalarının gözlerinide açar.
Kategori: (Belirtilmemiş) | Yorum (1) | Yorum yaz! | Bağlantı
Blogcu.com bir BERIL Tech hizmetidir.